Σάββατο, 19 Αυγούστου 2017

Η Παραδοσιακή Τέχνη της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας



  ΠΑΡΑΔΟΣΗ & ΤΕΧΝΕΣ  


Η Παραδοσιακή Τέχνη της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας είναι η πρακτική γνώση για την εξασφάλιση και επεξεργασία των πρώτων υλών (πέτρα, χώμα κτλ.) και τη δημιουργία κατασκευών (κτηρίων, γεφυριών, μαντρών κ.ά.), όπως διαμορφώθηκε κυρίως κατά τον 18ο και 19ο αιώνα στην περιοχή των Λαγκαδίων Αρκαδίας. Μέρος της τέχνης ως πολιτιστικής κληρονομιάς είναι και η ζωντανή συλλογική μνήμη που σχετίζεται με αυτήν (πρακτικές, αφηγήσεις, τραγούδια κ.ά.) Στοιχεία της τέχνης διατηρούνται μέχρι σήμερα από τους λιγοστούς Λαγκαδινούς μάστορες της πέτρας στην περιοχή των Λαγκαδίων.
Οι Λαγκαδινοί μάστορες της πέτρας έχουν αφήσει διάσπαρτα τα υλικά ίχνη της εργασίας τους στον πελοποννησιακό χώρο. Πρόκειται για τα άλλοτε επιβλητικά και άλλοτε ταπεινά έργα της τέχνης τους, από τα σπουδαία κτήρια έως τα ταπεινότερα έργα διαμόρφωσης του χώρου, οικισμένου και μη, που αποτυπώνουν την κατασκευαστική γνώση σε όλες τις εκφάνσεις της. Μάρτυρες της άλλοτε ακμάζουσας τέχνης εκτός από τα κάθε είδους κτίσματα και λίθινες κατασκευές, είναι και οι τοπικές προφορικές παραδόσεις, που αποτελούν ένα αρχείο συλλογικής μνήμης για την τέχνη της πέτρας και την πολυποίκιλη σημασία της στις τοπικές κοινωνίες και πολιτισμούς. Σημαντικό μέρος της τέχνης ως άυλης κληρονομιάς είναι η τοπική υπερηφάνεια όσων κατάγονται από τα Λαγκάδια, τόσο για τις ιδιαίτερες δεξιότητες και τη φήμη των μαστόρων που γέννησε ο τόπος τους όσο και για τα έργα της τέχνης τους, πολλά από τα οποία δεσπόζουν ακόμα αγέρωχα στη μοραΐτικη γη.

Μέσω της άσκησης της τέχνης αναστηλώνονται και συντηρούνται μνημεία, όπως εκκλησίες, μοναστήρια, σχολεία, γεφύρια, παλιά αρχοντικά, κτήρια προβιομηχανικής τεχνολογίας (μύλοι, λιοτρίβια, δεξαμενές κτλ.), αναλημματικοί τοίχοι για στήριξη μονοπατιών, καλλιεργήσιμων εδαφών κ.ά., ερειπωμένες ή πεπαλαιωμένες κατοικίες. Επίσης, οικοδομούνται νέα κτήρια τα οποία δεν αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία των παραδοσιακών οικισμών στους οποίους είναι ενταγμένα.​

Τα Λαγκάδια Αρκαδίας είναι μία από τις τρεις-τέσσερις εστίες της παραδοσιακής τέχνης στον ελληνικό χώρο. Άλλες εστίες εντοπίζονται τόσο στην ενδοχώρα, π.χ. στην Ήπειρο (Μαστοροχώρια) και τη Δυτική Μακεδονία (Πεντάλοφος), όσο και στα νησιά των Κυκλάδων (π.χ. Ανάφη, Νάξος, Σαντορίνη, Τήνος κ.ά.).

Εγγράφηκε  στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2017.





























http://ayla.culture.gr/%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE-%CF%84%CE%AD%CF%87%CE%BD%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%80%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CE%BB%CE%B1%CE%B3/

Κυριακή, 16 Ιουλίου 2017

Το σπήλαιο Κάψια κατατάσσεται στα 10 πιό αξιόλογα σπήλαια της Ελλάδας



Μία όμορφη απόδραση από τα καθημερινά, είναι και η επίσκεψη στο σπήλαιο Κάψια. Το σπήλαιο Κάψια κατατάσσεται στα 10 πιό αξιόλογα σπήλαια της Ελλάδας. Είναι στο Νομό Αρκαδίας, καί βρίσκεται 1,5 χιλιόμ. βόρεια του χωριού Κάψια, καί ανήκει στο περίπλοκο σύστημα καταβοθρών, του οροπεδίου Μαντινείας. Το σπήλαιο πρώτο αντίκρισε ο αρχαιολόγος Γουσταύος Φουζέρ το 1887 ενώ πραγματοποιούσε ανασκαφές στην αρχαία Μαντινεία. Το 1974 ανακαλύφθηκε καί νέο τμήμα του σπηλαίου. Στο σπήλαιο βρέθηκαν ίχνη παλιάς πλημμύρας καί πλήθος από θραύσματα ανθρώπινων οστών καί κρανίων κ.λ.π. 
Όσοι δεν έχετε επισκεφθεί το πανέμορφο καί εντυπωσιακό σπήλαιο Κάψια, είναι ευκαιρία να το θαυμάσετε από κοντά.... Εμείς μείναμε ενθουσιασμένοι καί σας το προτείνουμε ανεπιφύλακτα....
( Οι φωτογραφίες είναι με τάμπλετ δίχως φλας....Το ιστορικό του σπηλαίου, από το ενημερωτικό έντυπο στην είσοδο του σπηλαίου.)

Τετάρτη, 14 Ιουνίου 2017

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος - Περιβαλλοντικές δράσεις του Φορέα Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού για την «Ομορφιά του φυσικού περιβάλλοντος σε ουρανό και γη»

   ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ   


Στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (05 Ιουνίου) με θέμα «Η ομορφιά του φυσικού περιβάλλοντος σε νερό και γη», ο Φορέας Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού σε συνεργασία με δύο σχολεία της περιοχής, οργάνωσε δράσεις περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για μαθητές.
Την Πέμπτη 08.06.2017 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη περιβαλλοντικής ενημέρωσης στο Δημοτικό Σχολείο Δολιανών Αρκαδίας με προβολή παρουσίασης από στελέχη του Φορέα Διαχείρισης της θεματικής «Βότανα και Αρωματικά φυτά στον Πάρνωνα». Αφορούσε στη γνωριμία των μαθητών με τον χλωριδικό πλούτο της προστατευόμενης περιοχής, η οποία χαρακτηρίζεται ως «βοτανικός παράδεισος», κάνοντας κυρίως, αναφορά στα βότανα και στα αρωματικά φυτά, στη χρήση τους από τα αρχαία χρόνια για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων, στους μύθους και στις παραδόσεις που τα συνοδεύουν, στις πιέσεις και στις απειλές που δέχονται. Τέλος, τοποθετήθηκαν ταμπελάκια  με τα είδη των φυτών που είχαν φυτευτεί σε πρότερη δράση φύτευσης αρωματικών φυτών στο σχολείο σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης.
Την ίδια μέρα πραγματοποιήθηκε δράση εθελοντικού καθαρισμού ακτής στην περιοχή «Χερονησίου» (Περιοχή Απόλυτης Προστασίας της Φύσης - υγροτόπου Μουστού) από τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Ανδρέα Αρκαδίας. Σε συνέχεια του καθαρισμού, έγινε από στελέχη του Φορέα Διαχείρισης παρουσίαση της θεματικής «Ζώα που απαντούν στην προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα & υγροτόπου Μουστού». Αφορούσε στην κατ’ αρχήν βασική γνωριμία των μαθητών με την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού, στην ανάδειξη της αξίας της βιοποικιλότητάς της και στα κυριότερα προστατευόμενα πανιδικά είδη που διαβιούν στην περιοχή, με αναφορά στις πιέσεις και στο καθεστώς προστασίας τους αλλά και στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων των Ζώων.
Με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών για τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας, ο Φορέας Διαχείρισης υλοποίησε για 7η συνεχή χρονιά δράσεις περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, μεταφέροντας στους μελλοντικούς χρήστες της περιοχής, το μήνυμα της σημαντικότητας προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και γενικά των οικοσυστημάτων.

Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού
Τμήμα Πληροφόρησης, Εκπαίδευσης & Δημοσιότητας
Πληροφορίες: Αγνή Αναστασιάδη
Άστρος Αρκαδίας, 22001
Τηλ: 27550 22021 εσωτ. 5, Fax: 27550 22806

Τρίτη, 13 Ιουνίου 2017

Ο Αγκαίος φέρεται ως ο πρώτος που καλλιέργησε αμπέλια στην Πελοπόννησο

"Πολλά πέλει μεταξύ κύλικος και χείλεος άκρου”
(δηλαδή: υπάρχει μεγάλη απόσταση από το ποτήρι μέχρι τα χείλια)

– Μια διδακτική ιστορία από την Αρκαδική αρχαιότητα με τον Τεγεάτη Αγκαίο, τον πρώτο καλλιεργητή αμπελιών.
~~~~~~~~~~~~~~~
Ο Αγκαίος, ήταν ιστορικό πρόσωπο από την Τεγέα, γιος του βασιλιά των Αρκάδων Λυκούργου, εγγονός του ονοματοδότη της γειτονικής μας Αλέας, Άλεου και αδελφός του επίσης Βασιλιά των Αρκάδων Έποχου. Ο γιός του Αγκαίου Αγαπήνορας βασίλευσε στην Αρκαδία κατά την περίοδο του Τρωικού πολέμου και ήταν ο αρχηγός των Αρκάδων (και των Στυμφαλίων φυσικά) στην εκστρατεία των Αχαιών
Ο Αγκαίος μιας και καταγόταν από Βασιλική οικογένεια, -αλλά δεν έτυχε όμως να έχει τις βασιλικές σκοτούρες ως δευτερότοκος- φαίνεται πως το είχε ρίξει στη μποέμικη ζωή και στο κυνήγι της περιπέτειας.
Γι’αυτό πήρε μέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία μαζί με τον αδελφό του Αμφιδάμαντα αλλά και στο μοιραίο γι αυτόν κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου.

Ο Αγκαίος φέρεται ως ο πρώτος που καλλιέργησε αμπέλια στην Πελοπόννησο. Αναφέρεται όμως ότι η δόξα που είχε αποκτήσει ως Αργοναύτης, τον έκανε να συμπεριφέρεται υπεροπτικά και άσχημα σε όσους δούλευαν στα κτήματά του. Τους μιλούσε με λόγια προσβλητικά, τους ταπείνωνε χτυπώντας τους για ασήμαντα ζητήματα και τους πίεζε πολύ στη δουλειά. Κάποιος γέροντας δούλος, λοιπόν, που δεν άντεχε άλλο την καταπίεση του Αγκαίου, την ώρα του τρύγου, τον καταράστηκε να μην προφτάσει να πιει κρασί από τη νέα σοδειά του. Όταν λοιπόν ο Αγκαίος άνοιξε τους πίθους με το νέο κρασί, τη στιγμή που ήταν έτοιμος να πιει το κρασί, είπε να του φωνάξουν το γέρο δούλο και τον ειρωνεύτηκε δημόσια για τις μάταιες κατάρες του.
Εκείνος όμως του απάντησε με μια φράση, που έκτοτε έμεινε παροιμιώδης :
Πολλά πέλει μεταξύ κύλικος και χείλεος άκρου”
(δηλαδή: υπάρχει μεγάλη απόσταση από το ποτήρι μέχρι τα χείλια).
Πράγματι εκείνη τη στιγμή έφτασε είδηση για την καταστροφή του αμπελώνα του Αγκαίου από τον Καλυδώνιο κάπρο. Ο Αγκαίος άφησε κάτω το ποτήρι με το κρασί και έτρεξε μαζί με άλλους να σκοτώσει τον κάπρο, αλλά τελικά κατασπαράχτηκε απ` αυτόν. Έτσι η κατάρα του ταλαιπωρημένου δούλου έπιασε και ο Αγκαίος δεν ήπιε ποτέ από το καινούργιο κρασί του …
_____________

Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

ΟΡΕΙΝΗ ΑΡΚΑΔΙΑΣ: "Στη ρωγμή του χρόνου"

ΑΠΟ//ΔΡΑΣΕΙΣ


Πετρόκτιστα χωριά, πλούσια τρεχούμενα νερά, ιστορικά μοναστήρια, βραβευμένα μονοπάτια, ζεστοί ξενώνες, πέτρινα γεφύρια, μακραίωνες παραδόσεις. Η ορεινή Αρκαδία σε καλεί να γίνεις πρωταγωνιστής σε ένα σκηνικό ανοιξιάτικης απόδρασης. [...]

Δείτε περισσότερα στο: 

Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

ΑΡΚΑΔΙΚΟ ΒΗΜΑ: ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ "Ο Αλφειός είναι ένας ποταμός που ιστορείται σε πολλούς μύθους"

 ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ 

Κυκλοφόρησε το "Αρκαδικό Βήμα" Απρίλιος 2017 με πρώτο θέμα : 
"Η τοπική κοινωνία της Μεγαλόπολης εκφράζει την αντίθεσή της "Οχι στην κατασκευή και λειτουργία Χώρου Διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων στη Μεγαλόπολη"
Δείτε ολόκληρη την εφημερίδα στη δ/νση: http://selides-arkadias.blogspot.gr/

Πέμπτη, 30 Μαρτίου 2017

Ο Αλφειός, ένας ποταμός που ιστορείται σε πολλούς μύθους...

Για να γνωρίσουμε και να αγαπήσουμε τις ομορφιές της πατρίδας μας....

γράφει ο Νίκος Π. Αϊβαλής*

ΑΛΦΕΙΟΣ


Ο Αλφειός είναι ο σημαντικότερος ποταμός της Πελοποννήσου, καθώς και ο μεγαλύτερος, τόσο από πλευράς μήκους, όσο και υδάτινου όγκου. Το μήκος του (110 χιλιόμετρα) τον κατατάσσει στην πέμπτη θέση των μεγαλύτερων σε μήκος ποταμών που τα νερά τους βρίσκονται αποκλειστικά στην ελληνική γη.  Λέγεται επίσης και Ρουφιάς, που προέρχεται από λαϊκή παρετυμολογία μετά από πολλές μεταπτώσεις: Αλφειός - Αλφειάς - Αρφειάς – Ρουφιάς. Το όνομα του ποταμού ετυμολογείται από το αρχαίο ρήμα “αλφάνω” που σημαίνει πλουτοδοτώ, προσφέρω πλούτο εξ ου και η λέξη «τιμαλφή». Ο Όμηρος τον αποκαλεί υπέροχα “ΙΕΡΟΝ ΡΟΟΝ ΑΛΦΕΙΟΙΟ”.

Πηγάζει στην Αρκαδία, κοντά στο χωριό Καμποχώρι, στους πρόποδες του Ταϋγέτου, διατρέχει το λεκανοπέδιο της Μεγαλόπολης και περνά δίπλα από την Καρύταινα. Στην πορεία του δέχεται τα νερά των ποταμών Ελισσώνα, Λούσιου Λάδωνα, Ερύμανθου και του Κλαδέου. Tέλος χύνεται στο βόρειο άκρο του Κυπαρισσιακού κόλπου στην πλευρά της Ηλείας,κοντά στο Κατάκολο.


Το ρεύμα του ποταμού αυτού είναι ορμητικό και μεταφέρει πολλές ύλες με την οποία και γίνονται συνεχείς προσχώσεις με συνέπεια να δημιουργούνται στη θάλασσα σε αρκετή ακτίνα λωρίδες γης, λαιμοί και λιμνοθάλασσες, όπως είναι: της Αγουλινίτσας, της Μουριάς και του Καϊάφα.

Ο Αλφειός είναι ένας ποταμός που ιστορείται σε πολλούς μύθους. Κατά την ελληνική μυθολογία ο Αλφειός ήταν ένας από τους θεοποιημένους ποταμούς των Ελλήνων, που λατρευόταν κυρίως στην Αρκαδία, αλλά και στην Ηλεία και την Μεσσηνία. Φερόταν ως γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, απόγονος του Ήλιου. Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο Αλφειός ήταν κυνηγός που αγάπησε την Αρεθούσα αλλά εκείνη δεν τον ήθελε και για να τον αποφύγει πήγε στην Ορτυγία, νησί κοντά στις Συρακούσες της Σικελίας. Ο Αλφειός από τον μεγάλο έρωτά του μεταμορφώθηκε σε ποταμό και μέσω των νερών της θάλασσας έφτασε στην Ορτυγία, κοντά στην αγαπημένη του. Στην κοιλάδα του Κάτω Αλφειού, στην Αλίφειρα, λέγεται πως γεννήθηκε η θεά Αθηνά, ενήλικη και οπλισμένη από το κεφάλι του πατέρα της Δία. Ερείπια του ναού της Αθηνάς σώζονται στη σημερινή Αλίφειρα. Σύμφωνα με τον Πλίνιο, το ποτάμι ήταν πλωτό από την εκβολή του μέχρι την περιοχή της αρχαίας Ολυμπίας, όπου οι επισκέπτες έφθαναν με μικρά σκάφη για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.


Τόσο το γύρω φυσικό περιβάλλον, με την πλούσια βλάστηση, τα παραποτάμια δάση και τα άφθονα νερά όσο και τα χωριά των περιοχών που διασχίζει, κάνουν ξεχωριστή την επίσκεψη εδώ. Ο Αλφειός στο διάβα του περνάει από πολλά διαφορετικά οικοσυστήματα και τύπους βλάστησης. Γύρω από το ποτάμι η βλάστηση αποτελείται κυρίως από πλατάνια, πολλές μεγάλες ασημοϊτιές, πικροδάφνες και λυγαριές, ενώ λίγο πιο ψηλά στους λόφους επικρατούς τα πουρνάρια, οι κουμαριές, οι κοκκορεβυθιές και τα σφενδάμια. Πολλά χαρακτηριστικά είδη της πελοποννησιακής χλωρίδας φύονται κοντά στο ποτάμι, με αξιόλογα φυτά όπως ίριδα, νάρκισσο, τουλίπα, κρόκους, κυκλαμινο, καθώς και ορχιδέες. Το μεγαλύτερο παραποτάμιο δάσος είναι αυτό στη συμβολή του Αλφειού με το Λάδωνα. Στα μικρά κανάλια και τις λιμνούλες που σχηματίζονται εκεί όπου συναντιούνται οι παραπόταμοι με τον κυρίως ποταμό αναπτύσσεται ένα πολύτιμο οικοσύστημα, με πολλά πτηνά, ανάμεσά τους και σπάνια πουλιά, αμφίβια και ψάρια. 
Η ορνιθοπανίδα περιλαμβάνει πολλά είδη που ζούνε στα παρόχθια δάση, από αρπακτικά ξεχωρίζουν οι γερακίνες, οι φιδαετοί, τα ξεφτέρια, οι πετρίτες, οι κουκουβάγιες κλπ. Κοντά στις εκβολές ζούνε ερωδιοί, κορμοράνοι και βουτηχτάρια. Από αμφίβια στον ποταμό ζούνε διάφορα είδη βατράχων, φρύνοι, ενώ η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει διάφορα είδη χελώνας, σαύρες, νερόφιδα, οχιές, αλλά και ενδημικά είδη της Πελοποννήσου όπως το κονάκι, τη μοραϊτόσαυρα, τη γραικόσαυρα, τον οφιόμορο και τη γουστέρα. Από θηλαστικά στο ποτάμι ζούνε βίδρες και στα γύρω δάση αλεπούδες, νυφίτσες, κουνάβια, ασβοί, αγριόχοιροι και σκαντζόχοιροι, ενώ σε σε διάφορα σημεία κοντά στο ποτάμι ζούνε τσακάλια. Η ιχθυοπανίδα περιλαμβάνει 22 είδη, όπως χέλια, κυπρίνους, πέστροφες, λακωνικούς πελασγούς, γουλιανούς και ποταμοκέφαλους.

Μεγάλο μέρος του ποταμού δεν είναι εύκολα προσβάσιμο για απλούς πεζοπόρους, όμως με καλό εξοπλισμό οι λάτρεις της φύσης θα ανακαλύψουν ένα ποτάμι με πλούσιο οικοσύστημα. Επίσης στο ποτάμι οργανώνονται αρκετές δραστηριότητες εναλλακτικού τουρισμού. Επίσης ο Αλφειός, σε συνέχεια του Λούσιου, προσφέρεται για rafting και διακρίνεται μάλιστα για τα εντυπωσιακά περάσματα του. Ο Αλφειός είναι μεγάλο ποτάμι και διακρίνεται για πολλά όμορφα σημεία του. Για να τον εξερευνήσετε προτιμήστε σαν αφετηρία την Ολυμπία. Από εδώ μπορείτε να ανακαλύψετε το φράγμα και τις εκβολές στα δυτικά και την συμβολή με τον Ερύμανθο και τον Λάδωνα στα ανατολικά. Αν προτιμάτε την πιο άγρια ημιορεινή διαδρομή του ποταμού, με αφετηρία την Καρύταινα μπορείτε να φτάσετε σε πολλά δυσπρόσιτα σημεία, που προσφέρονται για περπάτημα.

Νίκος Π. Αϊβαλής
________
* Προδημοσίευση από την εφημερίδα "Αρκαδικό Βήμα" αρ. φύλλου 284 // Μάρτιος-Απρίλιος 2017

~~~~~~~~~~~~

Mimis Papafragos Ωραίο και ενδιαφέρον το θέμα "τα ποτάμια της Αρκαδίας" . Ο Αλφειός όμως έχει τις πηγές του, κατα πληροφορίες πολλών, του Παυσανία και της επίσημης πινακίδας, στην Ασέα (Φραγκόβρυσο) και όχι στο Καμποχώρι όπως κακώς αναφέρει η Βικιπαίδεια...